En zo kreeg ik vandaag de vraag: ‘Hoe ging je om met het enorme verlies na het overlijden van Lieke?” En ik begon te antwoorden…
Eerst voelde ik me heel erg alleen, hoeveel lieve mensen er ook om me heen staan en stonden. In dat prille begin was het echt overleven. Het voelde als een diep gat met wanden van glibberig klei. Hoe ik ook probeerde omhoog te kruipen, dat lukte niet in het begin. Ik ging naar de supermarkt voor de weekboodschappen en kwam terug met een pak melk. Mijn man voelde zich ook alleen, we gingen eerst echt in overlevingsstand. Ik ging op zoek naar boeken en naar hulp. We gingen samen en ook alleen. Veel praten, voelen, huilen en alle emoties laten komen. Sommige dingen werkten of waren fijn en andere helemaal niet. Nu weet ik dat al die emoties er mochten en konden zijn en dat het ook per persoon anders is wie, wat en hoe de weg verloopt en welke eventuele hulp hierbij past of juist niet.
Moeilijk vond ik het ook om uit te reiken als ik in de diepte zat. Ik kan goed praten over emoties en gevoel, maar die diepste laag die is zo kwetsbaar. En helemaal bij verlies en rouw. Uitreiken: het is zo moeilijk, en helemaal als je niet weet hoe en waar te beginnen. Doe wat bij jou past en probeer. Het is echt jouw eigen weg. Met hobbels en kuilen en grote bergen.
Het gaan met kleine stapjes, dat vond ik ook heel frustrerend. En dan die stapjes terug. Dat je denkt: “Ja, vandaag heb ik een goede dag, oh nee toch niet.” Of dat het al weken ‘goed gaat’ en dat je dan ineens denkt “Oef”. Dat glibberige en die wankele stapjes, dat vond ik het moeilijkste. Nu weet ik dat iedere stap er een is om trots te zijn. En dat wil ik ook meegeven. Maar toen op dat moment dacht ik alleen maar: “Wat gebeurt er allemaal en hoe kan ik me ooit weer mezelf voelen. Mijn wereld is ingestort, hoe nu verder?” Nu weet ik, dat het nooit meer wordt zoals het was. Maar het leven wordt anders. Een leven voor en een leven na. Met nog steeds heel veel mooie dingen en voor altijd een groot gemis.
De rouw en het gemis die blijven, dat is ook de liefde. Maar de scherpe randen gaan ervan af. Er komt meer zachtheid en ruimte. De rouw en het gemis worden, en ga je, verweven in het leven.
Geef je het een plekje? Dat denk ik niet…je leert leven met het gemis en met het vormgeven aan je leven met een groot gemis. Je leert wie je bent, kan en wilt zijn zonder diegene die je mist. Een leven voor en een leven na. Met liefde, maar ook gemis.
